T.C. Cumhurbaşkanlığına

Sayın Cumhurbaşkanım,

Sizi Allah’ın selamı ile selamlıyor; yüce milletimizin huzuru, refahı ve adaleti için gösterdiğiniz tüm çabalar için samimi şükranlarımı sunuyorum.

Bu satırları; bir araştırmacı, sosyolog, aile danışmanı ve eğitimci-yazar kimliğimle, aynı zamanda vatanına, devletine ve milletine gönülden bağlı bir vatandaş olarak, yapıcı bir niyetle kaleme alıyorum.
Amacım; ülkemizde gözlemlediğimiz toplumsal sıkıntıları açık yüreklilikle dile getirip, çözüm yolları sunmak ve bu sıkıntıların devamı halinde doğabilecek tehditlere dikkat çekmektir.

Öncelikle, savunma sanayi, altyapı ve dış politika alanlarında gösterdiğiniz başarıları gönülden takdir ettiğimi belirtmek isterim.
Ancak, ülkemizin sosyal dokusu her geçen gün biraz daha örselenirken, yalnızca yapıcı eleştirilerle daha güçlü yarınlar için üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirmek istiyorum.

Bu çerçevede, ülkemizin bugün karşı karşıya olduğu ana sorunlardan bir kısmını önceliğine binaen madde madde sunmak istiyorum:

1. Aile Yapısında Derin Çözülme

• Boşanma oranlarında dramatik artış.

• Evliliklerin geç yaşlara sarkması, evlenmeme eğilimi.

• Aile içi şiddet, ilgisizlik, kopukluk.

• Çocukların sevgi ve disiplin yoksunluğu.

• Çekirdek aileden yalnız bireye geçiş ve yaşlıların yalnızlaşması.

2. Gençlikte Umutsuzluk ve Kimlik Krizi

• Gençlerin büyük bir kısmı yurt dışına gitme hayali kuruyor.

• Mesleksiz, hedefsiz, idealsiz bir nesil büyüyor.

• Milli ve manevi değerlere yabancılaşma.

• Uyuşturucu, alkol ve bağımlılık oranlarında ürkütücü artış.

3. Ekonomik Buhran ve Hayat Pahalılığı

• Gıda, kira, ulaşım ve enerji fiyatlarındaki durdurulamaz artış.

• Orta sınıfın yok olması, gelir uçurumunun büyümesi.

• Gençlerin, emeklilerin ve dar gelirlilerin temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamaması.

• Borç ekonomisi ve günü kurtarma anlayışı.

4. Kurumsal Liyakatsizlik ve Çürüme

• Atamalarda liyakat değil sadakat ve yakınlık kriterinin öne çıkması.

• Bilgi, birikim, tecrübe yerine aidiyetin tercih edilmesi.

• Gençlerin adalete ve devlet mekanizmasına olan güven kaybı.

5. Adalete Erişimde Adaletsizlik

• Mahkemelerde süren davaların yıllarca sonuçlanmaması.

• Büyük balıkların küçük balıkları yutması.

• Zayıfın hukuk karşısında yalnız ve çaresiz kalması.

6. Çeteleşme, Mafyalaşma ve Suç Örgütlerinin Genişlemesi

• Özellikle gençler arasında yeraltı suç örgütlerine yönelim.

• Rant kavgalarının silahlı çatışmalara dönüşmesi.

• Kentlerde “kendi hukukunu uygulayan” mafyatik yapılar.

• Devlet otoritesine olan güvenin sarsılması.

7. Medya ve TV Programlarının Toplumsal Yıkımı

• Magazinleşmiş, seviyesiz, ahlaki değerleri hiçe sayan yayınlar.

• Şiddeti, dolandırıcılığı, aldatmayı normalleştiren içerikler.

• Kadın-erkek ilişkilerini aşağılayan diziler ve yarışmalar.

• Gençlerin zihninde çarpık ilişkilerin meşrulaştırılması.

8. Uyuşturucu ve Bağımlılık Tehdidi

• Uyuşturucu kullanım yaşının 11-12'ye kadar düşmesi.

• Mahalle aralarına kadar yayılan zehir ticareti.

• Yetim çocuklar, aile çatlaklarından doğan gençlik boşlukları.

9. Sosyal Medya Manipülasyonu ve Ahlaki Erozyon

• Gençler arasında şöhret hırsı, beden teşhiri ve popülerlik saplantısı.

• Gerçek hayattan kopuş, sanal bağımlılık.

• Algıların gerçeklerin önüne geçmesi.

10. İşsizlik ve Umutsuzluk Çemberi

• Üniversite mezunlarının iş bulamaması.

• Asgari ücretli işlerde eğitimli gençlerin çalışması.

• İşsizlik oranlarında yüksek seyir.

11. Tarımın, Hayvancılığın ve Üretimin Çöküşü

• Köylü nüfusun azalması, üretimin ithalata bağımlı hale gelmesi.

• Gıda krizinin kapıda olması.

12. Kentsel Yaşamda Yozlaşma ve Güvensizlik

• Kentlerde artan yalnızlık, yabancılaşma ve güvensizlik duygusu.

• Komşuluk ilişkilerinin bitmesi.

13. Değerler ve Ahlaki Erozyon

• İyilik, sadakat, vefa, sabır gibi kavramların gözden düşmesi.

• Hayatın her alanında bireysellik, çıkarcılık ve menfaatçiliğin yükselişi.

Önerilerim

1. Aileyi Koruma Seferberliği Başlatılmalı.

   • Maddi destekler, manevi eğitim projeleri, medya desteği sağlanmalı.

2. Gençlik Politikaları Acilen Revize Edilmeli.

   • Ahlak eğitimi, istihdam imkanları ve girişimcilik desteklenmeli.

3. Liyakat Sistemine Mutlak Dönülmeli.

   • Kamuya girişte şeffaflık ve ehliyet esas alınmalı.

4. Mafya ve Suç Örgütlerine Karşı Demir Yumruk Uygulanmalı.

   • Yargı, emniyet ve kamu gücü tam kararlılıkla kullanılmalı.

5. Medya ve TV İçeriklerine Sıkı Denetim Getirilmeli.

   • Ahlaki ve milli değerlere aykırı yayınlara ağır yaptırımlar uygulanmalı.

6. Uyuşturucuyla Sıfır Tolerans Mücadelesi Başlatılmalı.

   • Okullarda, mahallelerde yoğun kampanyalar ve müdahaleler yapılmalı.

7. Tarım, Hayvancılık ve Üretim Acilen Teşvik Edilmeli.

   • Köy yaşamı cazip hale getirilmeli.

8. Ekonomi Gerçek Üretim Üzerinden Güçlendirilmeli.

   • İnşaat yerine tarım, teknoloji ve sanayi desteklenmeli.

9. Adalet Sistemi Hızlandırılmalı.

   • İstinaf ve temyiz süreçleri sadeleştirilmeli.

10. Sosyal Medya Kullanımı Bilinçlendirilmeli.

    • Algı savaşlarına karşı bilinçlendirme projeleri yapılmalı.

Öngörüler- Eğer Tedbir Alınmazsa...

• Aile kurumunun tamamen çökmesiyle toplum kimliksiz ve köksüz hale gelecektir.

• Gençlik umutsuzluğa kapılarak kitlesel beyin göçü yaşanacaktır.

• Çeteleşme, mafyalaşma artacak; şehirlerde güvenlik sorunu büyüyecektir.

• Toplumda bireyselleşme ve yalnızlaşma ile birlikte psikolojik rahatsızlıklar salgın gibi yayılacaktır.

• Ekonomik krizler derinleşerek sosyal patlamalara yol açabilecektir.

• Yargıya güven kaybı, kaos ve anarşi riskini doğuracaktır.

• Üretim zayıfladığı için gıda krizleri, enerji bağımlılığı ve dışa bağımlılık artacaktır.

• Değerler erozyonu sonucu ahlaki çöküntü hızlanacak, toplumsal çözülme kaçınılmaz olacaktır.

Son Sözüm

Sayın Cumhurbaşkanım,

Bu eleştiriler ve uyarılar bir karalama veya umutsuzluk metni değildir.
Bilakis, bu vatanın ekmeğini yiyen bir evlat olarak, daha güzel bir Türkiye için samimi bir çırpınıştır.
Geleceğimizi korumak için bugün adım atmak zorundayız.
Sizden ricamız; halkın kalbinden yükselen bu sesi duymanız ve tarihi bir dirilişe öncülük etmenizdir.

Allah yâr ve yardımcınız olsun.

Saygılarımla arz ederim.

Araştırmacı Düşünür
Aile Danışmanı
Sosyolog
Eğitimci-Yazar
Erol Kekeç

Hafızasız Nesiller ve Algoritma Çağı İnsanlığın Son Virajı

 

 Kopan Bağlar ve Unutulan Hafızalar

Tarih boyunca insan toplulukları, kimliklerini ve medeniyetlerini, kuşaktan kuşağa aktardıkları değerler, hafızalar ve deneyimlerle inşa etmiştir. Aileler, toplumlar ve milletler arasında kurulan köprüler; geçmişten alınan derslerle geleceği inşa etmenin temel aracıdır. Ancak bugün, özellikle dijitalleşen dünyada genç nesillerle önceki kuşaklar arasındaki bu köprüler hızla yıkılıyor. Bu sadece doğal bir kuşak çatışması değil; bilinçli ve sistematik yürütülen bir “hafıza sıfırlama” operasyonudur.

Dünyayı kontrol altına almak isteyen küresel güç odakları, yeni nesilleri köksüz ve kimliksiz bırakmak adına büyük bir kültürel ve zihinsel manipülasyon süreci yürütüyor. Bu süreç, hem tarihsel ve kültürel hafızayı unutturma hem de algoritmalar aracılığıyla bireylerin arzularını, ihtiyaçlarını ve tepkilerini kendi belirledikleri dar bir çerçeveye hapsetme üzerine kurulu. Sonuçta, insanı insan yapan duygular, hissiyatlar ve bilişsel süreçler sistematik biçimde aşındırılıyor ve yerini, tek boyutlu bir tüketim varlığına bırakıyor.

Burada; genç nesillerin hafızası nasıl sıfırlanıyor, algoritmalar eliyle nasıl biçimlendiriliyor ve insanın “insan gibi yaşama” arzusu nasıl yok ediliyor; bilimsel veriler, sosyolojik analizler ve duygusal derinlikli bir bakışla ele alacağım...

Kuşaklar Arası Kopuş-Doğal Bir Süreçten Daha Fazlası

Elbette her dönemin gençliği, kendinden önceki kuşakla çeşitli gerilimler yaşamış, yeniyi ve farklıyı denemek istemiştir. Ancak bu defa yaşanan kopuşun boyutu ve yöntemi tarihsel örneklerden çok daha derindir. Bugün Z kuşağı ve sonrasında gelen Alfa kuşağı, sadece farklı müzikler veya modalarla değil; bizzat hayat algıları, dünyaya bakışları ve değer sistemleriyle eski kuşaklardan kopartılıyor.

Bu kopuş, postmodernizmin “bütün anlamların göreceli” olduğu iddiasıyla başlatıldı. Ardından dijitalleşme süreci, çocukluk çağından itibaren bireyi ekranlara bağımlı hale getirerek, ortak geçmiş, kolektif hafıza ve geleneksel bağları görünmez kıldı. Sosyal medya, anlık hazlar ve algoritmalar eliyle bireyin referans noktalarını ailesinden, toplumundan ve kültüründen alıp, global dijital ikonlara ve eğilimlere bağladı.

Bugün genç nesiller; dedesinin hangi savaşlardan geçtiğini, ninelerinin hangi acılarla yaşadığını değil, bir YouTuber’ın hangi marka ayakkabıyı giydiğini veya TikTok fenomeninin hangi müziği kullandığını daha iyi biliyor.

Dijital Algoritmalar ve Kimliksizleştirme Operasyonu

Bu noktada işin kritik aktörü algoritmalar… Yapay zekâ ve veri madenciliği teknikleriyle, bireylerin her hareketi, beğenisi, araması ve ekran süresi analiz edilerek ona neyi tüketmesi, neyi arzulaması, hangi konuda öfkelenmesi ya da sevinmesi gerektiği anbean belirleniyor.

Netflix hangi diziyi önerecek, Instagram hangi haberi gizleyecek, Twitter hangi gündemi öne çıkaracak; bu süreçlerin hepsi yapay zekâ kontrollü algoritmalarla yönetiliyor. Bunun sonucunda kişi, kendi iradesiyle değil; algoritmaların sunduğu dar seçenekler arasında seçim yaptığını zannediyor.

Bu dijital sistem aynı zamanda toplumsal belleği de törpülüyor. Zira algoritmalar, bireyin geçmişe dair bilgi ve ilgisini zayıflatarak onu anlık ve yüzeysel gündemlere yönlendiriyor. Algoritmik manipülasyon, insanı sadece bir tüketici değil; aynı zamanda hafızasız ve yönlendirilebilir bir nesneye dönüştürüyor.

Hafıza Sıfırlama ve Kültürel Soykırım

Her toplum, değerlerini aktardığı hafızayla yaşar. Hafızasını kaybeden bir toplum; yönünü, kimliğini ve idealini de kaybeder. Bugün genç nesillerin büyük çoğunluğu tarihini, edebiyatını, musikisini, örf ve adetlerini bilmiyor. Şehir meydanları AVM’lere, sokak sohbetleri ekran başındaki sessiz tıklanmalara; çocuk oyunları sanal dünyaya hapsolmuş durumda.

Bu durum, sadece bir medeniyet kaybı değil, aynı zamanda kültürel bir soykırımdır. Zira bir toplumun geçmişini bilen, köklerini hatırlayan nesli yoksa; o toplumun geleceği de başkalarının eline geçer. İşte küresel egemenler tam da bunu hedefliyor: Kökünden, kültüründen, ailesinden, geçmişinden kopmuş; algoritmalarla yönlendirilen köksüz ve soysuz nesneler…

Vahşi Kapitalizmin Yeni Formu-Duygusuz, Hissiz, Sadece Tüketen İnsan

Bu kopuş ve algoritmik manipülasyonun nihai hedefi; insanı “tüketici bir nesneye” dönüştürmek. Artık insanlar, neyi isteyip neyi istememeleri gerektiğini bile kendi iradesiyle belirlemiyor. Hangi kıyafeti giyecekleri, hangi tatilde nereye gidecekleri, hangi müzikle eğlenecekleri, algoritmalar tarafından belirleniyor.

Daha kötüsü ise bu süreç, insanın hissiyatlarını ve bilişsel süreçlerini de törpülüyor. Bir yanda açlıktan ölen çocuklar, bir yanda lüks otellerde şatafatlı sofralar… İnsan bu çelişkiye bile alışıyor. Sosyal medyada bir dram videosunu izleyip ardından dans videosuna geçerken hiçbir duygusal derinlik hissedilmiyor.

Bu, insanın en temel yetilerini kaybettiği; empati, vicdan, merhamet, sabır, edep gibi kavramların yitirildiği bir toplumsal mutasyon.

İnsanlığın Son Virajı ve Umut İhtimali

Bugün insanlık, belki de tarihinin en kritik virajında… Ya bu hafıza sıfırlama ve algoritma esaretine teslim olacak ya da kendi değerleri ve geçmiş hafızasıyla yüzleşip ayağa kalkacak.

Unutulmamalı ki insanı insan yapan; geçmişiyle kurduğu bağ, geleceğe dair taşıdığı umuttur. Hafızasını kaybetmiş, kökünden kopmuş bir toplum; sadece algoritmaların yönlendirdiği bir kalabalığa dönüşür.

Ancak hâlâ umut var. Çünkü hiçbir algoritma insanın kalbindeki fıtrî iyiliği, vicdani titreşimi ve yaratılıştan getirdiği merhamet kodunu tam anlamıyla kontrol edemez.

Yeniden Hafıza İnşası ve Toplumsal Uyanış

Bu yozlaşma ve köksüzleşme sürecine karşı yapılması gereken; hafızayı, tarihi, kültürü ve ortak değerleri yeniden ihya etmektir. Çocuklara dedelerinin destanlarını, ninelerinin hikâyelerini anlatmak; sokak oyunlarını, mahalle kültürünü, ortak sofraları ve gerçek sohbetleri yeniden canlandırmak gerekir.

Aksi halde; algoritmaların dayattığı anlık hazlar, bireysel çıkarlar ve vicdansız kalabalıklar, insanı tamamen robotlaşmış bir varlığa dönüştürecek. Ve insanlığın son virajı, insan gibi yaşama arzusunu yitirmiş bir nesille sona erecek.

Erol Kekeç / 16.04.2025 / Sancaktepe / İstanbul

Akademik Sistem Eleştirisi-2

 

Öğrenci Üzerindeki Akademik ve Psikolojik Baskı - İdealsizleştirilen Gençlik

Üniversiteler sadece bilim üretim merkezleri değil, aynı zamanda karakter inşa eden, bireyi hayata hazırlayan kurumlar olmalıdır. Ancak günümüzde öğrenciler, bu işlevin çok uzağında bir üniversite hayatıyla karşı karşıyadır. Akademik olarak yetersiz müfredatlar, niteliksiz eğitimciler, fırsat eşitsizliği, sınav odaklılık ve ideallerin yerini alan mezuniyet kaygısı; gençliği ruhen çoraklaştırmaktadır. Üniversite yılları artık entelektüel gelişim değil, 'diplomaya ulaşma' süreci olarak görülmektedir.

Üniversitelerde öğrenciler not ortalaması uğruna öğrenmeyi değil, ezberlemeyi öğreniyor. Düşünmeyi değil, sistemin beklentilerine göre davranmayı öğreniyor. Bu da onları soru soramayan, eleştiremeyen, alternatif üretemeyen bireyler haline getiriyor. Akademik baskılar, gelecek kaygısı, ekonomik sorunlar ve toplumsal beklentiler gençliği adeta kıskaca alıyor. Öğrenci kulüpleri politikleştiriliyor, özgür alanlar sınırlandırılıyor, farklı fikirlerin ifadesi cezalandırılıyor.

Ayrıca öğrenciler, birçok üniversitede akademik mobbingin, adaletsiz not uygulamalarının ve keyfi disiplin cezalarının mağduru olmaktadır. Danışmanlık sistemleri işlevsiz, kariyer planlaması yetersiz, rehberlik desteği zayıftır. Gençlik, hayal kurmak yerine işsizlik korkusuyla yaşamak zorunda bırakılmıştır. Ne istediğini bilmeyen, sadece "ne yaparsam ayakta kalırım" diye düşünen bir öğrenci profili oluşmuştur.

Peki ne olmalıydı? Üniversiteler, öğrenciye hayal kurdurmalıydı. Onlara bilgiye ulaşma yollarını öğretmeli, kişisel yeteneklerini keşfetmelerini sağlamalıydı. Üniversite yılları, yalnızca diploma değil; hayatı anlama, sorumluluk alma, topluma katkı sunma becerilerinin geliştiği bir dönem olmalıydı. Öğrencinin özgüveni desteklenmeli, düşünen ve cesaret eden bireyler yetiştirilmeliydi.

Bugün öğrenciler üniversiteden mezun olduklarında yalnızca bir diploma değil; büyük bir boşlukla, aidiyetsizlikle ve yorgunlukla çıkıyorlar. Bu durum sadece birey için değil, ülke için de bir kayıptır. Çünkü geleceğini kuracak olanlar, umutlu ve idealist gençlerdir. Onlar susturulursa, ülkenin de sesi kesilir.

Akademisyenlikten Bürokrasiye - Bilimin Yerine Yönetime Tapanlar

Akademisyenlik bir düşünce eylemidir; bilimin, sorgulamanın, cesaretin temsilidir. Ancak günümüz üniversitelerinde birçok akademisyen bu idealleri terk etmiş, yerini bürokrasiye, koltuk savaşına, iktidar yakınlığına bırakmıştır. Akademik unvanlar artık bilimsel üretimle değil, yönetim kadrolarına yakınlıkla alınmakta, liyakat yerine sadakat ödüllendirilmektedir.

Rektörlük seçimleri kaldırılmış, dekanlar merkezden atanır hale gelmiştir. Fakülte yönetimleri rektöre bağlı, rektörler ise siyasi iktidara bağımlı hale gelmiştir. Bu yapı içinde kalan akademisyenler; özgürlüğü değil, uyumu; bilimsel etik değil, otoriteye sadakati benimsemek zorunda kalmıştır. İdari görevi olan birçok akademisyen araştırmayı bırakmış, bürokratik bir memura dönüşmüştür.

Üniversiteler proje üretmez, bilimsel atılımlarda bulunmaz hale gelmiştir. Bunun yerine bütçeyi nasıl alırız, hangi ihaleye nasıl gireriz, hangi protokole kim imza atar, kim hangi komisyonda olur gibi konular gündemde yer almaktadır. Akademik yayınlar, dosya doldurmak için hazırlanmakta; içerik kalitesi değil, şekil şartları gözetilmektedir.

Bu tablo, üniversitelerde özgün düşüncenin yerini konformizme, araştırmanın yerini yönetim stratejilerine, bilimsel cesaretin yerini siyasi hesaplara bırakmasına neden olmuştur. Akademisyenlerin ünvanı vardır ama içi boşalmıştır. Çünkü bilgi değil, pozisyon kazanımı esastır. Böyle bir ortamda gerçek bilim adamı barınamaz, gelişemez.

Yeniden akademik onuru tesis etmek için; idari görevler akademik başarıyla ilişkilendirilmeli, üniversite yönetimleri özerk ve şeffaf yapılar haline getirilmeli, bilimsel üretim teşvik edilmelidir. Akademik yükselmeler sadece yayın sayısı değil, etki alanı ve toplumsal katkı kriterleriyle ölçülmelidir. Aksi takdirde üniversiteler sadece "unvanlı suskunlar"ın barındığı mekanlara dönüşür.

Devletin Akademiye Müdahalesi ve YÖK Gerçeği - Bilimin Üzerindeki Gölge

Türkiye'de yükseköğretimin çehresi 1980 darbesiyle birlikte köklü biçimde değişti. Bu değişimin baş mimarı olan Yükseköğretim Kurulu (YÖK), o günden bugüne üniversiteler üzerindeki devlet vesayetinin sembolü olmuştur. Akademik özerklik ilkesi, YÖK eliyle sistematik biçimde budanmış, üniversiteler merkezi otoritenin birer uzantısına dönüşmüştür.

Rektörlerin atanması, akademik kadro alımları, program açma-kapama kararları, öğrenci kontenjanları gibi pek çok alan merkezi otoritenin müdahalesine açık hale gelmiştir. Bu da üniversitelerin bağımsız düşünce ve özgür bilim üretme imkanını büyük ölçüde ortadan kaldırmıştır. Bilimsel değil, politik kararlarla şekillenen bir akademik sistem oluşmuştur.

YÖK ayrıca üniversiteleri 'bir örnek' hale getirmiştir. Her üniversite aynı müfredatı, aynı sınav sistemini, aynı kriterleri uygulamak zorundadır. Oysa bilimde çeşitlilik esastır. Her üniversitenin kendi uzmanlık alanları, yerel dinamikleri, araştırma alanları olması gerekir. Ancak bu merkeziyetçilik, üniversiteleri kişiliksizleştirmiştir.

Üstelik YÖK, bir denetleme ve düzenleme kurumu olma vasfını da yitirmiştir. Akademideki usulsüz kadro atamaları, yayın sahtekarlıkları, etik dışı davranışlar karşısında sessiz kalmakta; çoğu zaman da üstünü örtmektedir. Böyle bir yapının akademik kaliteyi artırması mümkün değildir.

Gerçek bir reform, ancak YÖK’ün yetkilerinin sınırlandırılması, üniversitelerin kendi yönetim yapılarını belirleyebildiği, özerk, hesap verebilir ve katılımcı bir modele geçilmesiyle mümkün olacaktır. Bilim, korkuyla değil özgürlükle büyür. Bu gölge kalkmadan üniversiteler ışığa ulaşamaz.

Üniversitenin Toplumsal Sorumluluğu - İçeri Kapanan Değil, Toplumu Aydınlatan Akademi

Üniversite, sadece bilim üretme yeri değil; aynı zamanda toplumun vicdanıdır. Toplumsal sorunlara duyarlı, çözüm arayan, adaletin ve özgürlüğün yanında duran bir yapıdır. Ancak günümüzde üniversiteler bu rolünü yitirmiştir. Toplumdan kopmuş, kendi içine kapanmış, akademik jargona hapsolmuş, halkla ilişkisini kaybetmiş bir görüntü sergilemektedir.

Üniversiteler artık çevresini gözetmez. Yoksulluk, çevre sorunları, işsizlik, göç,insan hakları, gençlik problemleri gibi temel konulara ilgi göstermez. Oysa bir üniversite, içinde bulunduğu topluma dair sorumluluk hissetmelidir. Araştırmalar, toplumun dertlerine dokunmalı; üniversite toplumla iç içe yaşamalıdır.

Bugün üniversitelerde kamu yararı yerine 'kişisel çıkar' öne çıkmıştır. Akademik yayınlar, uluslararası indekslere girmek için yazılır; ama yerel sorunlara çözüm getirmez. Öğrenci projeleri, vitrinlik sunumlara dönüşmüştür. Üniversite-toplum işbirliği sadece protokol belgelerinde yer almaktadır.

Oysa üniversiteler, halkın yanında durmalı, haksızlıklara ses çıkarmalı, doğruyu savunmalı, yanlışları eleştirebilmelidir. Bilimsel bilgi sadece dergilerde değil, sokakta, okulda, tarlada, fabrikada da konuşulmalıdır. Üniversite toplumla konuşmalı, halktan kopmamalıdır.

Bu bağlamda yapılması gereken; üniversite-toplum ilişkisini güçlendirecek sosyal sorumluluk projeleri geliştirmek, yerel yönetimlerle ortak çalışmalar yürütmek, halkla birlikte düşünen ve üreten bir akademik yapı kurmaktır. Ancak bu şekilde üniversiteler yeniden aydınlık merkezleri olabilir.

Bu makalede, Akademik apoletlerin ardında gizlenen boşluklardan, gençliğin umutlarını törpüleyen sistemlere; bilimden uzaklaşmış yöneticilerden, merkeziyetçiliğin baskısı altındaki yapılara ve topluma sırtını dönen üniversite anlayışına kadar pek çok sorun açığa çıkarılmıştır.

Bu yazı bir eleştiri olduğu kadar, aynı zamanda bir çağrıdır. Üniversiteleri yeniden bilim, vicdan ve umut merkezlerine dönüştürmek için; suskun değil cesur akademisyenlere, edilgen değil sorgulayan öğrencilere, korkak değil vizyoner yöneticilere ihtiyaç vardır. Bilim ancak özgür bir atmosferde, liyakatli kadrolarla, toplumla iç içe büyüyebilir.

Hakikat için konuşanlar, tarihte hep zorlanmıştır. Ama ilerleme, konfor alanından değil, risk alanından gelir. Üniversiteler risk almadan, konforunu terk etmeden; aydınlık bir gelecek kurulamaz.

Erol Kekeç/03.Nisan-2025/Sancaktepe/İST